Begrippen

Veel gebruikte begrippen van FDS

Het FDS Begrippenkader

Deze pagina geeft de termen en definities van de belangrijkste begrippen voor FDS. Hiervoor maken we gebruik van begripsdefinities die zijn omschreven door gremia die voor FDS kaderstellend zijn en/of kunnen fungeren als belangrijke bron van inspiratie. Waar nodig passen we omschrijvingen aan naar de context van FDS.

afspraak

Dat wat partijen met elkaar hebben besloten.

Toelichting: Partijen zijn deelnemers aan het Federatief Datastelsel.
Is exact overeenkomstig met: afspraak (NORA Begrippenkader - afspraak - NORA Online)

afsprakenstelsel

Een verzameling van afspraken binnen een stelsel.

Toelichting: Een afsprakenstelsel is zelf een stelsel, maar kan ook worden gezien als onderdeel van een groter stelsel
Heeft bovenliggend begrip: stelsel

bevoegd gezag

De partij die eindverantwoordelijk is voor de dataset.

Alternatieve term: opdrachtgever
Toelichting: Deze partij organiseert en regelt de taken en verantwoordelijkheden van betrokken organisaties in de keten. Deze rol wordt ingevuld door de datadomeinverantwoordelijke, zijnde de minister of de opdrachtgever voor de dataketen.

bronhouder

De verantwoordelijke voor de inhoud en kwaliteit van een registratie die als bron is aangewezen.

Is exact overeenkomstig met: bronhouder (NORA Begrippenkader - Gegevensuitwisseling)

data

Vastgelegde waarnemingen of beweringen over eigenschappen van objecten.

Alternatieve term: gegevens, gegeven
Is exact overeenkomstig met: gegeven (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)

data-aanbieder

Een rol die data beschikbaar maakt voor data-afnemers door gegevensdiensten aan te bieden op een dataset.

Alternatieve term: gegevensaanbieder, aanbieder
Redactionele notitie: In FDS is de voorkeursterm data-aanbieder in plaats van gegevensaanbieder. Registratie is aangepast naar dataset omdat dit beter past in context FDS.
Heeft overeenkomstig bovenliggend: data-aanbieder (NORA Begrippenkader - Gegevensuitwisseling)
Heeft bovenliggend begrip: deelnemer

data-afnemer

Een rol die data afneemt van een andere partij.

Alternatieve term: gegevensafnemer, afnemer
Heeft overeenkomstig bovenliggend: data-afnemer (NORA Begrippenkader - Gegevensuitwisseling)
Heeft bovenliggend begrip: deelnemer

data-intermediair

Een rol die toegevoegde waarde levert in de keten tussen aanbieders en afnemers.

Toelichting: Binnen FDS wordt de intermediair niet als separate rol onderkend, maar treedt deze op als data-aanbieder, als data-afnemer, of beide. Verder is het mogelijk dat een data-aanbieder of data-afnemer een intermediaire partij inzet om namens haar op te treden in het stelsel. In de context van FDS wordt dit een verwerker genoemd.
Is exact overeenkomstig met: data-intermediair (Domeinarchitectuur Gegevensuitwisseling - Rollen - NORA Online)

datadienst

Een dienst waarmee data kunnen worden gedeeld.

Alternatieve term: gegevensdienst, dataservice
Is vrijwel overeenkomstig met: gegevensdienst (NORA Begrippenkader - Gegevensuitwisseling)
Heeft overeenkomstig bovenliggend: dienst (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)

dataset

Een verzameling van gegevens die als één geheel beschikbaar wordt gesteld.

Is exact overeenkomstig met: dataset (NORA Begrippenkader - Gegevensuitwisseling)

datastelsel

Een stelsel voor het delen van data.

Alternatieve term: data space, dataspace, gegevensruimte, dataruimte
Toelichting: Dit stelsel is gebaseerd op gemeenschappelijke governance principes, standaarden, praktijken en ondersteunende diensten, dat betrouwbare en vertrouwde gegevenstransacties tussen deelnemers mogelijk maakt.
Heeft bovenliggend begrip: stelsel

deelnemer

Een rol van een partij die is toegelaten tot het datastelsel.

Toelichting: Behalve data-aanbieders en data-afnemers conformeren ook organisaties met rollen zoals regisseur, toezichthouder of beheerder zich aan afspraken van FDS en zijn daarmee deelnemer aan FDS.
Is gerelateerd aan: partij
Heeft onderliggend begrip: data-aanbieder
Heeft onderliggend begrip: data-afnemer
Heeft onderliggend begrip: regisseur

locatie

Een identificeerbare geografische plaats of benoemde plaats.

Is exact overeenkomstig met: location (Core Location Vocabulary - Semic)

partij

Een organisatie die juridisch bestaat.

Toelichting: Dit is de combinatie van "formal organization" en "public organisation" in de Core Business Organization Vocabulary en de Core Public Organization Vocabulary.
Heeft overeenkomstig bovenliggend: entiteit (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)
Heeft overeenkomstig onderliggend: Formal Organization (Core Business Vocabulary - Semic)
Heeft overeenkomstig onderliggend: Public Organisation (Core Public Organisation Vocabulary - Semic)

persoon

Een individueel menselijk wezen dat dood of levend kan zijn maar niet denkbeeldig.

Alternatieve term: natuurlijk persoon, mens
Is exact overeenkomstig met: natuurlijk persoon (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)
Is exact overeenkomstig met: Person (Core Person Vocabulary - Semic)

regisseur

Een rol die verantwoordelijk is voor het inrichten en besturen van een datastelsel.

Toelichting: De regisseur geeft invulling aan aspecten van de organisatorische stelselfunctie Regie.
Heeft overeenkomstig onderliggend: domeinregisseur (Domeinarchitectuur Gegevensuitwisseling - Rollen - NORA Online)
Heeft bovenliggend begrip: deelnemer

registratie

Een gegevensverzameling waarin gegevens worden vastgelegd.

Is exact overeenkomstig met: registratie (NORA Begrippenkader - Gegevensuitwisseling)

rol

Een verzameling van specificerende kenmerken.

Toelichting: Een rol zegt iets over hoe een partij zich verhoudt tot andere partijen. Bij een rol horen taken en verantwoordelijkheden.
Heeft overeenkomstig bovenliggend: profiel (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)

sectorregistratie

Een landelijk dekkende registratie, met een wettelijke grondslag.

Toelichting: Hierin kunnen gegevens over individuele en identificeerbare objecten, subjecten of rechten worden vastgelegd. Sectorregistraties kunnen dienen als een authentieke bron voor de gegevens die nodig zijn voor de overheidsdienstverlening. En daarnaast als open data voor de samenleving.
Redactionele notitie: De definitie is destijds vastgesteld in de Programmaraad Stelsel van Basisregstraties in 2014.

standaard

Vaststaand, erkend voorbeeld of model.

Toelichting: Binnen FDS worden standaarden aangewezen die onderdeel uitmaken of uit kunnen maken van de standaarden die door Forum Standaardisatie van een status zijn voorzien.
Redactionele notitie: De definitie is destijds vastgesteld in de Programmaraad Stelsel van Basisregstraties in 2014.
Is exact overeenkomstig met: standaard (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)

stelsel

Een systeem waarbinnen organisaties via afspraken, standaarden en/of voorzieningen samenwerken om bepaalde functionaliteit te realiseren.

Is exact overeenkomstig met: stelsel (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)

stelselfunctie

Een functie die waardevol is voor de werking van het datastelsel.

Toelichting: Een functie is een specificatie van verwacht gedrag. De gezamenlijke stelselfuncties zijn dusdanig geformuleerd dat deelnemers het stelsel als een geheel ervaren. Stelselfuncties zijn afgeleid van bouwblokken van het DSSC en functies zoals gedefinieerd in de domeinarchitectuur gegevensuitwisseling.

voorziening

Een landelijk aangeboden dienst waarmee één of meer stelselfuncties worden gefaciliteerd.

Toelichting: Het gaat met name om diensten die landelijk door IT-systemen worden aangeboden.
Redactionele notitie: De definitie is specifieker dan wat NORA bedoelt met dienst en breder dan wat NORA bedoelt met voorziening.
Heeft overeenkomstig bovenliggend: dienst (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)

Deze pagina bevat linked data in RDFa formaat, ook beschikbaar in Turtle en JSONLD. De linked data is opgezet volgens de SKOS ontologie en de NL-SBB standaard. Zie ook onze Linked Data Design Rules.