Begrippen
Het FDS Begrippenkader
Deze pagina geeft de termen en definities van de belangrijkste begrippen voor FDS. Hiervoor maken we gebruik van begripsdefinities die zijn omschreven door gremia die voor FDS kaderstellend zijn en/of kunnen fungeren als belangrijke bron van inspiratie. Waar nodig passen we omschrijvingen aan naar de context van FDS.
afspraak
Dat wat partijen met elkaar hebben besloten.
Toelichting: Partijen zijn deelnemers aan het Federatief Datastelsel. Met besloten wordt hier gedoeld op de algemene interpretatie van de term en niet de juridische interpretatie. De algemene interpretatie is “dat wat partijen overeenkomen”.Is exact overeenkomstig: afspraak (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)
afsprakenstelsel
Een systeem waarbinnen organisaties via afspraken samenwerken om bepaalde doelen te realiseren.
Toelichting: Een afsprakenstelsel is een stelsel waarbij de nadruk op de afspraken ligt. Voorbeeld: Het afsprakenstelsel binnen het Federatief Datastelsel.Redactionele notitie: Het begrip stelsel in NORA is specifieker gemaakt om de nadruk op de afspraken te leggen. De term functionaliteit is vervangen door doelen omdat met afspraken niet direct functionaliteit wordt gerealiseerd. In de originele toelichting in NORA wordt ook aangegeven dat het over functionaliteit of doelen gaat.
Heeft bovenliggend begrip: stelsel
bronhouder
Een rol van een partij die verantwoordelijk is voor de inhoud en kwaliteit van een registratie die als bron is aangewezen.
Toelichting: Er wordt gesproken over aangewezen omdat er discussie kan ontstaan over wat de bron van bepaalde gegevens is. Door hier een expliciete aanwijzing van te maken kan hier geen misverstand over ontstaan. Een voorbeeld van een aanwijzing is het kwalificeren van gegevens als authentiek in een basisregistratie.Is exact overeenkomstig: bronhouder (NORA Begrippenkader - Gegevensuitwisseling)
data
Vastgelegde waarnemingen of beweringen over eigenschappen van objecten.
Alternatieve term: gegevens, gegevenIs exact overeenkomstig: gegeven (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)
data-aanbieder
Een rol van een partij die data beschikbaar maakt voor data-afnemers door datadiensten aan te bieden op een dataset.
Alternatieve term: gegevensaanbieder, aanbiederRedactionele notitie: In FDS is de voorkeursterm data-aanbieder in plaats van gegevensaanbieder. Registratie is aangepast naar dataset omdat dit beter past in context FDS.
Heeft overeenkomstig bovenliggend: gegevensaanbieder (NORA Begrippenkader - Gegevensuitwisseling)
Heeft bovenliggend begrip: deelnemer
data-afnemer
Een rol van een partij die data afneemt van een andere partij.
Alternatieve term: gegevensafnemer, afnemerHeeft overeenkomstig bovenliggend: gegevensafnemer (NORA Begrippenkader - Gegevensuitwisseling)
Heeft bovenliggend begrip: deelnemer
data-intermediair
Een rol van een partij die toegevoegde waarde levert in de keten tussen aanbieders en afnemers.
Toelichting: Binnen FDS zijn er op dit moment geen afspraken voorzien die de rol van data-intermediair binden aan afspraken. Een data-intermediair kan binnen FDS optreden als data-aanbieder, als data-afnemer, of beide. Verder is het mogelijk dat een data-aanbieder of data-afnemer een data-intermediair inzet om namens haar op te treden in het stelsel.Is exact overeenkomstig: data-intermediair (Domeinarchitectuur Gegevensuitwisseling - Rollen - NORA Online)
datadienst
Een dienst waarmee data kunnen worden gedeeld.
Alternatieve term: gegevensdienst, dataserviceToelichting: Dit komt overeen met wat in DCAT een dataservice is. Daar is het gedefinieerd als een verzameling van bewerkingen die toegang biedt tot een of meer datasets of gegevensverwerkingsfuncties.
Is vrijwel overeenkomstig: gegevensdienst (NORA Begrippenkader - Gegevensuitwisseling)
Heeft overeenkomstig bovenliggend: dienst (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)
dataset
Een verzameling gegevens die als één geheel beschikbaar wordt gesteld.
Toelichting: Een dataset wordt binnen FDS beschikbaar gesteld via een datadienst.Is exact overeenkomstig: dataset (NORA Begrippenkader - Gegevensuitwisseling)
datastelsel
Een stelsel voor het delen van data.
Alternatieve term: data space, dataspace, gegevensruimte, dataruimteToelichting: Een datastelsel is gebaseerd op gemeenschappelijke governance principes, standaarden, praktijken en ondersteunende diensten, dat betrouwbare en vertrouwde gegevenstransacties tussen deelnemers mogelijk maakt.
Heeft bovenliggend begrip: stelsel
deelnemer
Een rol van een partij die is toegelaten tot het datastelsel.
Toelichting: Behalve data-aanbieders en data-afnemers gaat het hier ook over partijen met rollen zoals regisseur, toezichthouder of beheerder.Is gerelateerd aan: partij
Heeft onderliggend begrip: data-aanbieder
Heeft onderliggend begrip: data-afnemer
Heeft onderliggend begrip: regisseur
locatie
Een identificeerbare geografische plaats of benoemde plaats.
Is exact overeenkomstig: location (Core Location Vocabulary - Semic)partij
Een organisatie die juridisch bestaat.
Toelichting: Dit is de combinatie van "formal organization" en "public organisation" in de Core Business Organization Vocabulary en de Core Public Organization Vocabulary.Heeft overeenkomstig bovenliggend: entiteit (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)
Heeft overeenkomstig onderliggend: Formal Organization (Core Business Vocabulary - Semic)
Heeft overeenkomstig onderliggend: Public Organisation (Core Public Organisation Vocabulary - Semic)
persoon
Een individueel menselijk wezen dat dood of levend kan zijn maar niet denkbeeldig.
Alternatieve term: natuurlijk persoon, mensIs exact overeenkomstig: natuurlijk persoon (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)
Is exact overeenkomstig: Person (Core Person Vocabulary - Semic)
regisseur
Een rol van een partij die verantwoordelijk is voor de inrichting en besturing van een datastelsel.
Toelichting: De regisseur geeft invulling aan aspecten van de organisatorische stelselfunctie Regie.Heeft overeenkomstig onderliggend: domeinregisseur (Domeinarchitectuur Gegevensuitwisseling - Rollen - NORA Online)
Heeft bovenliggend begrip: deelnemer
registratie
Een verzameling waarin gegevens worden vastgelegd.
Is exact overeenkomstig: registratie (NORA Begrippenkader - Gegevensuitwisseling)rol
Een verzameling van specificerende kenmerken van een partij.
Toelichting: Een rol zegt iets over hoe een partij zich verhoudt tot andere partijen. Bij een rol horen taken en verantwoordelijkheden.Heeft overeenkomstig bovenliggend: profiel (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)
sectorregistratie
Een landelijk dekkende registratie met een wettelijke grondslag.
Toelichting: Hierin kunnen gegevens over individuele en identificeerbare objecten, subjecten of rechten worden vastgelegd. Sectorregistraties kunnen dienen als een bron voor gegevens die nodig zijn voor overheidsdienstverlening en daarnaast als open data voor de samenleving (voor zover de gegevens niet zijn te kwalificeren als persoonsgegevens).Redactionele notitie: De definitie is destijds vastgesteld in de Programmaraad Stelsel van Basisregstraties in 2014.
standaard
Vaststaand, erkend voorbeeld of model.
Toelichting: Binnen FDS worden standaarden aangewezen die onderdeel uitmaken of uit kunnen maken van de standaarden die door Forum Standaardisatie van een status zijn voorzien.Redactionele notitie: De definitie is destijds vastgesteld in de Programmaraad Stelsel van Basisregstraties in 2014.
Is exact overeenkomstig: standaard (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)
stelsel
Een systeem waarbinnen organisaties via afspraken, standaarden en/of voorzieningen samenwerken om bepaalde functionaliteit te realiseren.
Is exact overeenkomstig: stelsel (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)stelselfunctie
Een functie die waardevol is voor de werking van het datastelsel.
Toelichting: Een functie is een specificatie van verwacht gedrag. De gezamenlijke stelselfuncties zijn dusdanig geformuleerd dat deelnemers het stelsel als een geheel ervaren. Stelselfuncties zijn afgeleid van bouwblokken van het DSSC en functies zoals gedefinieerd in de domeinarchitectuur gegevensuitwisseling.voorziening
Een landelijk aangeboden dienst waarmee één of meer stelselfuncties worden gefaciliteerd.
Toelichting: Het gaat met name om diensten die landelijk door IT-systemen worden aangeboden.Redactionele notitie: De definitie is specifieker dan wat NORA bedoelt met dienst en breder dan wat NORA bedoelt met voorziening.
Heeft overeenkomstig bovenliggend: dienst (NORA Begrippenkader - Basisbegrippen)
Deze pagina bevat linked data in RDFa formaat, ook beschikbaar in Turtle en JSONLD. De linked data is opgezet volgens de SKOS ontologie en de NL-SBB standaard. Zie ook onze Linked Data Design Rules.