Werkomgeving

Wij werken open; zie onze strategie van samenwerken. Maar hoe dan? Vooral door samenwerking in communities te faciliteren.

Zoals beschreven in onze strategie van samenwerken werken wij open en community gedreven. Daarom faciliteren wij in een omgeving waarin open samenwerking in kan floreren. Die omgeving beslaat een aantal aspecten van communicatie van een community:

Community Tools simple diagram

  • Publicatie en landingsplaats
  • Ontwikkeling van documenten (en code)
  • Interactie, zoals chat en online communicatie
  • Issue tracking; het volgen en communicatie over issues

Community

Een community is … voor ons elke groepsvorm. Mensen werken samen in enige vorm, vanuit enig gedeelde achtergrond of driver. Graag willen we communities ondersteunen, verwelkomen en zo de samenwerking bevorderen en faciliteren. En toch … zijn er dan spelregels nodig.

We laten ons inspireren door ‘open source communities’. Hierin is het gewoon om een kern van ‘core committers’ te hebben. Zij zijn de ‘guardians’, de beschermers, de hoeders van de community. Zo geldt dat ook voor de community rondom het federatief datastelsel. In beginsel is het ‘FDS Team’ deze groep van ‘core committers’. Bij de groei van de community en de ontwikkeling van het federatief datastelsel zijn veranderingen zeker mogelijk. Maar we moeten ergens beginnen.

Om de kern bevindt zich een grotere groep van ‘contributors’. Dit zijn mensen die vanuit verschillende expertise, achtergronden, teams en whatever bijdragen doen aan ‘het open source project’; in dit geval het federatief datastelsel. Dit is iedereen die een bijdrage in enige vorm doet. Dat kan door opmerkingen te maken, heuse bijdragen in Merge Requests (of Pull Requests) aan te leveren, vragen te stellen, antwoorden te geven, actief betrokken in discussies en communicatie. Dit is open voor iedereen om in te stappen. Ook hiervoor gelden er regels om ordelijk en goed met elkaar om te gaan en inclusief te zijn. Zie hiervoor onze Contribution Guidelines.

Iedereen die meeleest, volgt en gebruik maakt van de kennis en functionaliteiten van het federatief datastelsel, kan gezien worden als ‘gebruiker’. Dit is de grote groep mensen, geïnteresseerden en passief betrokken mensen. Uiteindelijk doen we het daarvoor. Als we van toegevoegde waarde kunnen zijn voor onze gebruikers, dan gaat het goed. Gebruikers is hier wel een enigszins ongelukkige term, want uiteindelijk gaat het natuurlijk om het ondersteunen van maatschappelijke vraagstukken en het delen van de data die daarvoor nodig is. Gebruikers zijn dan de mensen die hierbij helpen, gebruik van maken of in enige vorm geraakt worden door wat er met het federatief datastelsel mogelijk wordt of daar ontwikkeld wordt.

Publicatie en ontwikkeling documenten

Voor de publicatie en landingsplaats voor iedereen, zowel intern als extern, gebruiken wij Pleio: realisatieibds.pleio.nl. Dit is de formele publicatie en communicatie kanaal.

Toch is alleen deze Pleio site onvoldoende. Of beter gezegd: het versiebeheer en samenwerken is onvoldoende. Daarvoor kiezen we graag voor best of breed tools. Aangezien Git een superieur en de facto standaard versiebeheersysteem is, kiezen we voor een open omgeving om daarmee te kunnen werken. GitLab is hier de ’tool of choice’. Dat betekent dat de ontwikkeling en samenwerking op documenten in Git gebeurt. Daarvoor is een eenvoudig formaat nodig waarin de inhoud (content) van de documenten wordt ontwikkeld en van waaruit nette publicatie site gegenereerd kan worden. Daarom passen we daar Markdown toe. Dit is een eenvoudig formaat van tekst in tekstbestanden, wat voor Git ideaal is, en ook machine-leesbaar is. De in de tekst toegevoegde opmaaktekens worden omgezet naar visuele opmaak bij het produceren van een website. Dezelfde tekst (bron) kan gebruikt worden om ook andere formaten zoals PDF te produceren.

Git

Wat is Git? Git is een versiebeheersysteem (Version Control System). Maar wat is dat precies?

Stel: Je werkt aan een set van documenten. Deze documenten heb je in een mapje (directory, folder) op je laptop staan. Op een gegeven moment heb je een versie die klopt. De samenhang is goed. De verwijzingen onderling zijn goed. Je wilt die versie wel even bewaren voordat je er in verder gaat werken. Daarom maak je een kopie van de collectie van bestanden. Het gemakkelijkste daarvoor is een kopie van de map te maken waar de hele collectie van bestanden in zit. Vervolgens werk je verder en af en toe vergelijk je de nieuwe versie met de vorige versie. Of zelfs vorige versies …

Dit is precies de functionaliteit die Git biedt!! Zo’n kopie bewaren heet een git commit. Je ‘commit’ al je wijzigingen die je op dat moment hebt opgespaard. Vervolgens biedt Git je vele mogelijkheden om te vergelijken (diff), samen te voegen (merge), met verschillende kopieën naast elkaar door te werken (branch), etc, etc. Er zijn zelfs hele workflows omheen ontstaan, die helpen om bijdragen op een goede manier te reviewen, te accepteren en samen te voegen in de volgende versie van de verzameling documenten (of code). Dat komt omdat Git zeer uitgebreid is in het werken met branches. Zo’n branch is een parallelle kopie waarin wijzigingen als commits kunnen worden gedaan en bewaard.

Een branching workflow met Git ziet er dan als volgt uit:

Git branching

GitLab

Een verzameling bestanden, documenten (of broncode) wordt in Git beheerd in een Git repository, ook wel afgekort naar Git repo. Git biedt uitgebreide mogelijkheden om repositories decentraal te beheren en om vervolgens wijzigingen (commits) uit te wisselen. Er is technisch geen centrale opslag of server nodig … maar voor de samenwerking met mensen is dat wél nodig 😄 Dit wordt vaak de Git hub genoemd; de hub tussen alle decentraal beheerde repo’s (repositories). Wij kiezen voor GitLab als de ‘Git hub’ / centrale Git server. (Bekend alternatief is GitHub en aangezien men hier wellicht mee bekend is, wordt in dit artikel bij sommige onderdelen de GitHub terminologie ook benoemd.)

GitLab (en vergelijkbare producten als GitHub) bieden allerlei ondersteuning via het web. Zoals gezegd heeft Git sublieme mogelijkheden om in branches parallel te kunnen werken. Parallel betekent in deze dat mensen parallel kunnen werken, maar ook dat versies of documenten met verschillende aandachtsgebieden parallel kunnen worden ontwikkeld. GitLab biedt dan vervolgens ondersteuning in het review proces en de merge van zo’n parallelle branch in het ‘hoofd product’, de main branch. Dit heet (in GitLab) een Merge Request (in GitHub: Pull Request). Zo’n Merge Request geeft een goed inzicht in wat er veranderd is, wat er toegevoegd wordt, wat er verwijderd wordt. Het biedt ook mogelijkheden om commentaar te geven in het review proces. En dit alles inzichtelijk en gedetailleerd. Het niveau van detail kan zelfs wel overweldigend ervaren worden 😉

Sources

Markdown

Markdown is een veelgebruikte standaard en misschien wel de facto standaard voor de ontwikkeling van documenten. Aangezien wij deze breed willen inzetten, is de beschrijving en toelichting op de opmaak opgenomen in onze help: Docs / Markdown.

Laatst gewijzigd 26.04.2024: fix links (50a8379)